Kültür Başkenti Serisi / Ortaköy Hamamı Bölümü

Bir ara oturup ciddi ciddi Ortaköy ile ilgili bir yazı yazacağım. Sahilden, Ortaköy Camii'nin hemen yanından bakıldığından ne kadar güzel bir semt olduğunu, ama gerçekte ne kadar boktan bir semt olduğunu uzun uzun anlatacağım.

Yandaki yapı genellikle Ortaköy Hamamı olarak bilinen, Hüsrev Kethüda Hamamı. Mimariden, estetikten anlamanız önemli değil, Ortaköy'de yürürken kafanızı kaldırın, etrafınıza şöyle bir bakın, görür görmez,  "ne güzel bir yapı yahu, kim yapmış oğlum bunu" dersiniz. Ne de olsa Koca Sinan'ın eseri, tahminen 450-460 yıldır sadeliğinin ihtişamı ile yerinde duruyor. 

İlk başta su yok gerekçesi ile hamam faaliyetine son verildi. Sonraları restoran/bar karışımı mekanlara kiralandı. Mimar Sinan'ın bir eserini incelemek için içeri girdiğinizde, "kaç kişiyiz?, rezervasyon var mı?, damsız almıyoruz?" gibi sorularla karşılaşmamız olasıydı sanırım. Zaten iç mimaride de hamamdan eser kalmamıştı. Bu yetmemiş olacak ki bugünlerde Ortaköy Hamamı'nın etrafı tamamen brandalar ile çevrildi. Tüm dış cepheye duvarı delmek sureti ile iskelet kuruldu. Hamamın yeni hak sahibi olan mobilyacı kafasına göre bir şeyler yapıyor işte. Oysa bir restorasyon çalışması varsa, normal şartlar altında, projenin mimarı, tahmini tamamlanma süresi, denetleyen vb. bilgileri içeren bir tabela asılmalıydı. Sanırım mekan kiralanırken, "iç-dış her türlü girişebilirsin, rahat ol" denmiş. Hamamın son hali aşağıdaki fotoğralarda incelenebilir. Son fotoğrafta pideci/kebapçı Kırçiçeği'nin de "şuraya da iki sandalye, bir branda atalım, en fazla 3-5 lira kaldırım işgal vergisi veririz" diyerekten, hamamın bir kısmını kendi bünyesine kattığı görülebilir.

ekleme: sonraları dedim ki, ulan memleketteki boktan durumları görüp, atıp, tutuyoruz da ne yapıyoruz? beşiktaş belediyesi'ne durumu şikayet ettim. ilgili mobilyacının, anıtlar kurulu'ndan küçük çaplı restorasyon için izni varmış. keşke her şeyin kılıfına uydurulmadığını bilsek, keşke adamlar tecavüz etmeden yasal mücadele ile tarih eserleri koruyabileceğimize inansak... belki o zaman peşinden gitmeye devam ederdim olayın. küçük çaplı restorasyon mu lan bu?

ekleme 2: Delta A.Ş. üşenmemiş yorumlarda konu ile ilgili cevabını vermiş, her ne kadar biraz konu dışına çıkılmış olsa da pek iyi yapmışlar, buyrunuz okuyunuz.

| | Daha Fazlası!

Emek Hırsızı

Bu sıralar hemen her mecrada tartışılan bir konu Emek Sineması. Benim şahsi görüşüm neremizi yırtarsak yırtalım, adamlar kafaya koymuş, Emek Sineması'nı yıkıp yerine modern (!) bir alışveriş merkezi yapacaklar, üst katına da yalandan modern (!) bir sinema yapıp, adına Emek Sineması diyecekler. Dost sohbetlerinde bahsettim, İstiklal Caddesi'ni daha yakın tarihimizde yerle bir edip saçma sapan granitler ile döşediler. Cadde üzerindeki ağaçlar kesilmesin diye kendini ağaçlara zincirleyen üniversite öğrencilerini tekme, tokat dövüp copladılar, gözaltına aldılar. Bugün kaç kişi İstiklal'deki ağaçları hatırlıyor ya da "Ağacı kesmeyin" diyenlerin dayak yediği gelişmiş bir ülke var mı?

Ben bizim memleket kadar "eskiyi yıkalım, yenisini yapalım" felsefesinde, modernite hayranlığının, tarihin ihtişamını gölgelediği bir ülke görmedim. Oysa sadece kafamızı kaldırıp her zaman övündüğümüz Koca Sinan'ın yaptıklarına baksak, ne kadar utanırdık! Sinan, Şehr-i İstanbul'a birbirinden muhteşem eserler katmadı sadece, kendinden önceki eserleri de korumak için uğraştı. Hadi bugün İstiklal'e gidelim, caddenin en güzel binasının Yunan Konsolosluğu olduğunu itiraf edip, tarihi apartmanların bakımsızlığına ağlayalım. Hadi bugün Ortaköy'e gidelim, şahsi görüşüm çok da bir numarası olmayan Ortaköy Cami'ni izleyip, semtin geri kalanındaki mimari çöplüğü görmezden gelelim. Hadi bugün Tarihi Yarımada'ya gidip tarihi nasıl yokettiğimizi görelim veya restorasyon adı altında içine ettiğimiz İstanbul Surları'nı izleyelim.

Dostum Şuşu blogunda, "Emek'in yerine yapılması düşünülen alışveriş merkezinin yerinde eskiden ne olduğunu çok iyi biliyor olacağım." demiş, çok da doğru demiş... Emek, hemen yanı başında yıllardır inşaat halinde bulunan Demirören'in boktan binası dururken, bir kalemde yıkılacak bir yapı değildir! Sen Emek'i yıkabilirsin ama, neredeyse bir asırlık tarihindeki anıları yokedemezsin. Bu nedenle unutmayacağız, affetmeyeceğiz ve her zaman orada gerçekte ne olduğunu bileceğiz! İKSV gibi olmayacağız, İstanbul Kültürü diye bağırıp, yılların festival mekanı tarihi Emek Sineması'nı unutmayacağız! Bir sonraki nesile üzülüyorum aslen, onlar bilemeyecekler, aynı bizim birçok şeyin öncesini bilemediğimiz gibi...

Benim bildiğim bazı şeyler var. Bugün en görkemli kültür ve sanat gösterilerinin yapıldığı mekanlardan biri Lütfi Kırdar Kongre Merkezi. Peki kim bu Lütfi Kırdar, ülke sanat ve kültürüne ne kattı bu adam? Kaç kişi biliyor bu adamın bir tarih, mimari, sanat ve İstanbul düşmanı olduğunu? Bu adam kankası Henri Prost ile birlikte İstanbul'da kaç yüz tane eser yıktı, kaç yaşam alanını yok etti, bilen var mı? Bugün Unkapanı civarındaki Atatürk Bulvarı eskiden 1500'lü yıllarda yapılmış cami, hamam ve nice eserle doluydu, bilen var mı? (Mustafa Kemal'i biraz eleştirelim mi, "bu şehre sakın dokunmayın" diyen Mimar Le Corbusier'i kovup, Henri Prost'un şehri yokedişini desteklediği için?) Bugün içinden geçmekten korktuğumuz, karanlık Taksim Gezi Parkı'nın yerindeki Taksim Kışlası'nı (yukarıdaki resim) ben göremedim! Bir sonraki nesil göremeyecek, bilen var mı? Dolmabahçe Sarayı'nın bir bölümünü yıkıp, yerine İnönü Stadı'nı yapanlar eseriyle gurur duysunlar, zira bugün onların yetiştirdiği nesil "Dünyanın En Güzel Futbol Stadı" bizim diye bağırıyor, ne kadar acı değil mi? Çok mu geriye gittik, artık böyle şeyler olmuyor değil mi? Kimse gökdelen dikmiyor Taksim - Beşiktaş arasına, kimse Dolmabahçe Sarayı'nın bahçesine otel kurup, dünyanın en çirkin silüetini oluşturmuyor boğaz kıyısına ve oteli denize doğru iterken havalandırma tünellerini tıkayıp, bok kokusu salmıyor dört bir yana, kimse Çırağan'ın duvarlarındaki pencereleri sıvayıp, sade vatandaşın sarayı rahatça gezmesini engellemiyor... Daha o kadar çok örnek sayabilirim ki! Biz bu şehrin içine ettik dostum! Ben suçluyum, sen suçlusun, biz suçluyuz, çünkü gözümüzün önünde yokolan tarihi, kültürü ve mimariyi sadece izliyoruz! Emek Sineması yıkılmış, çok mu?

| | Daha Fazlası!